HỆ NHÓM MÁU ABO, Rh VÀ AN TOÀN TRUYỀN MÁU

HỆ HÓM MÁU ABO, Rh VÀ AN TOÀN TRUYỀN MÁU

BS. PHẠM THỊ KIM CHI

A.     HỆ NHÓM MÁU ABO.

1/   Đặc điểm các nhóm máu hệ ABO và tỷ lệ ở Việt Nam

        

Nhóm	Kháng nguyên  trên hồng cầu	Kháng thể trong huyết thanh	Tỷ lệ ở Việt Nam
A	A	Chống B	21,2
B	B	Chống A	30,1
AB	A và B	Không	6,6
O	Không	Chống A và chống B	42,1

            

       2/   Kháng thể hệ ABO

              So sánh đặc điểm kháng thể tự nhiên và kháng thể miễn dịch chống A và chống B.

         

Đặc điểm	Kháng thể tự nhiên	Kháng thể miễn dịch
Bản chất hóa học	IgM	IgG
Qua màng rau thai	Không	Qua được
Điều kiện 4oC	Hoạt động (+)	(-)
Phản ứng ở 37oC	+	+++
Phản ứng ở môi trường Albumin	+	++
Phản ứng ở môi trường muối ở 22oC	++	++
Bị ưc chế bởi chất Kháng nguyên hòa tan	Có	Không
Thời gian tồn tại	Suốt đời	Nếu không bị tái tiếp xúc miễn dịch sẽ giảm
Bị bất hoạt do 2 ME (2.Mecapto_Ethanol)

      

A.      HỆ NHÓM MÁU Rh.

Các kháng nguyên Rh và ý nghĩa trong y học.

1)       Kháng nguyên chính:

Có 05 kháng nguyên chính của hệ Rh:

-                      Kháng nguyên D

-                      Kháng nguyên C và c

-                      Kháng nguyên E và e.

Người có kháng nguyên D được gọi là người Rh⁽⁺⁾.

Người không có kháng nguyên D được gọi là người Rh^(-).

è     Một người bình thường có thể có D hoặc không, có thể có E hoặc e hoặc cả hai, cũng có thể có C hoặc c hoặc cả hai.

Trong số 5 kháng nguyên trên thì kháng nguyên D có ý nghĩa nhất vì có khoảng 50% người Rh^(-)nhận máu Rh⁽⁺⁾ sẽ sinh kháng thể chống Rh. Kháng thể này thường là IgG nhưng có thể ngưng kết cả trong môi trường nước muối, phản ứng sinh kháng thể tăng lên nếu tiếp tục được tiếp xúc kháng nguyên D.

Kháng nguyên D còn có vai trò trong bệnh tan máu trẻ sơ sinh. Người mẹ Rh^(-) mang thai Rh⁽⁺⁾ có thể sinh kháng thể chong Rh do khi chuyển dạ có một ít hồng cầu máu con vào tuần hoàn mẹ kích thích tạo kháng thể và sẽ gây tan máu cho thai Rh⁽⁺⁾ lần sau.

(Các kháng nguyên khác cũng có cơ chế tương tự nhưng ý nghĩa lâm sàng ít hơn do kháng thể yếu hơn và ít xuất hiện). 

2)       Kháng thể hệ Rh.

• ·               Kháng thể tự nhiên: Rất hiếm gặp, người ta đã gặp một số người có kháng thể IgM chống E, hoạt động ở môi trường nước muối và nhiệt độ lạnh. Tỷ lệ kháng thể tự nhiên chống E là rất thấp. Các kháng thể tự nhiên chống D là rất hiếm.
• ·               Kháng thể miễn dịch:

+    Hầu hết là IgG, ngoại trừ một tỷ lệ thấp kháng thể chống D miễn dịch là IgM.

+    Kháng thể chống D thường gặp sau truyền máu Rh⁽⁺⁾cho Rh^(-) hoặc người mẹ Rh^(-) cho Rh⁽⁺⁾.

+    Người ta thấy những người Rh^(-) nhận máu Rh⁽⁺⁾ thì có 50% người sinh kháng thể chống D.

+    Như đã nói ở trên, phần lớn chống D là IgG, tuy nhiên có thể làm ngưng kết hồng cầu trong môi trường muối và gây tai biến truyền máu nặng.

B.      AN TOÀN TRUYỀN MÁU: Khi truyền máu cần định nhóm Rh và chỉ truyền Rh⁽⁺⁾ cho người Rh⁽⁺⁾. Các kháng thể khác như chống G, chống C là khá thường gặp ở Việt Nam thường gặp chống C, do đó cần lưu ý khi truyền máu nhiều lần.